Đầu năm là Philip Seymour Hoffman, chết vì sốc ma túy ở tuổi 46 khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp và hôm nay là Robin Williams, chết vì tự tử ở tuổi 63 vì hơi ngạt, dù đã qua giai đoạn đỉnh cao nhưng luôn là một trong những diễn viên được yêu mến nhất trong làng điện ảnh. Cả hai đều có những bộ phim xuất sắc, đều được 4 lần đề cử Oscar và 1 lần đoạt giải.

Báo chí Mỹ đưa tin Robin Williams tìm đến cái chết sau một thời gian chống chọi với căn bệnh trầm cảm của tuổi già. Ai có thể tin được một diễn viên hài với đôi mắt híp và cái miệng móm duyên dáng mang đến những tiếng cười lạc quan và những khoảnh khắc thăng hoa cho hàng triệu khán giả trên thế giới lại phải chống chọi với căn bệnh trầm cảm trong một thời gian dài?

Lúc này, báo chí đang tràn ngập những tin thương tiếc và chia buồn của đồng nghiệp cũng như điểm lại những cống hiến của Robin Williams cho điện ảnh, chắc phải đợi thêm những bài phân tích nguyên nhân dẫn đến trầm cảm đến mức phải tìm đến cái chết của ông.

Trong suốt gần 40 năm sự nghiệp, Robin Williams đóng hơn 100 bộ phim điện ảnh và truyền hình, tính cả 4 bộ phim chưa ra mắt. Ông đạt đến đỉnh cao sự nghiệp trong suốt 2 thập niên 80 và 90 với hàng loạt bộ phim đạt doanh thu cao và những vai diễn xuất sắc, có thể kể: Good Morning Vietnam (87); Dead Poets Society (89); Awakenings (90); The Fisher King (91); Hook (91); Mrs. Doubtfire (93); Good Will Hunting (97); Patch Adams (98)… Trong 2 thập niên này, ông là một trong những diễn viên thành công nhất của Hollywood, ngang tầm Tom Hanks, Tom Cruise, Julia Roberts…

Robin Williams bắt đầu xuống dốc từ những năm 2000, khi có một lớp diễn viên hài trẻ và mới hơn thay thế. Hoặc cũng có thể những chiêu hài của ông đã cũ. Ngoại trừ một vài vai phụ trong các phim khá thành công như Night at Museum hay lồng tiếng cho các phim hoạt hình ăn khách như Robots, Happy Feet; hầu hết các vai chính trong các phim hài của ông vừa thất bại về doanh thu vừa chịu không ít chỉ trích của giới phê bình với những bộ phim đi theo lối hài dơ hoặc nhạt nhẽo, tầm phào, điển hình là RV; Old Dogs hay gần đây là The Big Wedding (2013).

Chính vai diễn trong bộ phim này (không chỉ có ông mà có đến 3 diễn viên kỳ cựu đoạt Oscar khác) khiến Robin Williams lọt vào danh sách của New York Post về 8 diễn viên từng đoạt Oscar ngày càng mất chất với những bộ phim trơ trẽn.

Không chỉ thất bại với các bộ phim hài từng được hàng triệu khán giả trên thế giới yêu mến, Robin Williams cũng thất bại trong những bộ phim độc lập có tính thể nghiệm, ngay cả bộ phim được đánh giá khá cao như World’s Greatest Dad (2009).

Sự xuống dốc và mất dần sức hút của ông thể hiện rõ nhất với sự trở lại trong series truyền hình hài “The Crazy One” (2013), với hi vọng sẽ đạt được thành công như Mork & Mindy (1978-1982), series truyền hình thành công lớn và đưa ông đến với điện ảnh sau đó.

Tuy nhiên, khác với nhiều đồng nghiệp như Kevin Spacey hay Matthew McConaughey, lần trở lại với truyền hình này của Robin cũng thất bại, cụ thể là do lượng người xem quá thấp, hãng CBS tuyên bố hủy show này vào tháng 5 vừa rồi chỉ sau một năm ra mắt.

Ba bộ phim điện ảnh khác của ông ra mắt trong năm nay: The Face of Love, Boulevard và The Angriest Man in Brooklyn thậm chí còn không được chiếu rạp mà phải qua đường phát hành DVD. Robin còn 3 vai diễn trong 3 bộ phim khác đang thực hiện hậu kỳ để chiếu cuối năm nay và vừa ký hợp đồng để trở lại với vai hài thành công nhất của ông là Mrs. Doubtfire, nhưng dự án này coi như đã bị hủy sau cái chết của ông.

Chẳng có gì buồn hơn khi chứng kiến những diễn viên mình yêu thích, những người đồng hành tinh thần của mình trong những thời điểm nào đó xuống dốc hoặc biến mất dần trên màn ảnh.

Những Meg Ryan, Renee Zellweger gần như biến mất sau một cú sốc nào đó hoặc rất khó khăn để trở lại. Robin Williams thì dường như chấp nhận những vai diễn tầm thường để duy trì tên tuổi, nhưng danh tiếng thì dường như lại rời bỏ ông. Sự nghiệt ngã của Hollywood là vậy.

Những năm sinh viên ở Hà Nội, trong những đêm say mê xem phim ở Fansland Lý Thường Kiệt, mình không thể quên được cái không khí khán giả cười như vỡ rạp khi xem Mrs Doubtfire hoặc vừa cười vừa khóc với Jakob the Liar. Nhưng bộ phim yêu thích nhất của Robin Williams với mình là Dead Poets Society (trước đây đĩa DVD ở VN dịch rất hay là Hội Cố Thi Nhân), một bộ phim bi mà trong đó ông đóng vai một thầy giáo có tư duy cấp tiến và là một người truyền cảm hứng mạnh mẽ, đã phá tan những chuẩn mực vừa cổ điển vừa khô cứng của một trường học nam sinh.

Như một vị thuyền trưởng tài hoa và đầy cảm hứng, nhân vật thầy giáo của Williams dẫn dắt những người bạn trẻ vượt qua những rào cản, những lề thói cổ hủ và những giá trị bị trói buộc để tìm ra và theo đuổi những giá trị riêng của bản thân mỗi người.

Một người truyền cảm hứng tuyệt diệu như Robin Williams cuối cùng cũng đã “seize the day” để chọn cái chết cho mình, như câu thoại kinh điển của vị thuyền trưởng tinh thần John Keating trong Dead Poets Society từng nói: “Seize the day. Because, believe it or not, each and every one of us in this room is one day going to stop breathing, turn cold and die”.